Krachtige teams
We werken binnen Vanboeijen met krachtige teams. Een krachtig team is een voorwaarde voor goede ondersteuning en begeleiding aan bewoners en cliënten. Binnen het gemeenschappelijk kader – de Vanboeijen Manier – geeft ieder team op eigen wijze vorm aan de ondersteuning en begeleiding. Een krachtig team is een stabiel team dat vanuit vakmanschap en vertrouwen werkt aan een goed leven voor bewoners en cliënten.
We werken in krachtige teams omdat dit het werk leuker maakt. Samen leren en ontwikkelen. Dat geeft energie en draagt bij aan vakmanschap. Met elkaar maak je het verschil.
In dit hoofdstuk worden resultaten met betrekking tot krachtige teams gepresenteerd.
Het verhaal van persoonlijk begeleider Inge
Inge werkt op een locatie voor mensen met een intensieve ondersteuningsvraag. In 2018 deelden we het verhaal van Christiaan en de locatie waar hij woont en werkt. De situatie op locatie was niet optimaal: verloop, verzuim en wisselingen in aansturing hadden invloed op de kwaliteit van zorg.
Inge blikt terug op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Op hoe er is gewerkt aan een krachtig team en wat dat betekent door bewoners en cliënten.
Feest
Een bewonersfeest was twee jaar geleden nog ondenkbaar. Maar feestvieren is leuk. Samen voorbereiden. Voorpret beleven. En het is leuk om te helpen. Te laten zien dat je wel 3 serveerschalen tegelijk kan tillen.
Ook is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor ontwikkeling van het hele team. Zo zijn we van 5 subteams naar een groot team gegaan. Wat betekende van op eigen wijze werken naar denken en doen vanuit een gezamenlijke visie. Daarover met elke medewerker in gesprek gaan: Waarom kies je voor deze locatie? Sta je achter de gezamenlijke visie?
Zodat alle neuzen dezelfde kant op staan. Bewoners eenduidig worden ondersteund en begeleid. Dat geeft houvast en duidelijkheid. Ook langere diensten helpen daarbij. De begeleider die ’s ochtends de dag begint en de hele dag blijft. Beloftes die ‘s ochtends worden gedaan en ’s middags worden waargemaakt. Daar word je werk mooier van.
Het is niet altijd makkelijk. Veranderen is een proces. Het is spannend om op een andere manier te werken. Anders dan je hebt geleerd. Anders dan je vertrouwd is.
Meer durven loslaten en aansluiten bij de behoeften van bewoners. Er op vertrouwen dat ook voor deze doelgroep een gewoon leven mogelijk is. En kijken naar mogelijkheden: waarmee kunnen we het leven van bewoners verrijken?
In 2019 hebben we voor het eerst het bewonersfeest georganiseerd. Alle bewoners bij elkaar. Ondanks alle mitsen en maren. Wat was het een succes. Met elkaar ontdekken we wat kan; wat bewoners kunnen, naast dat wat wij al weten. En dat is veel meer dan wij denken, we leren hier met elkaar heel veel van. Iedereen kan een feestje vieren. Iedereen op zijn eigen manier. In 2020 zetten we weer een stapje verder. Niet alleen vóór bewoners een feest organiseren maar mét bewoners. Samen kiezen wat er komt. Met elke bewoner: Wat zou jij leuk vinden? Hoe wil jij een feestje vieren?
Opbrengst: Oud Hollandse spelletjes. Spijker poepen en koek happen. Liedjes op aanvraag. Een luchtkussen. En taart. Heel veel taart. Voor iedereen minimaal 2 stukjes. Want de meeste bewoners houden natuurlijk van lekker eten.
Elke bewoner heeft wensen, dromen en verlangens. Aan ons de taak deze nog meer boven water te halen. Voor ieder afzonderlijk. Dat doen we door alert te zijn. Elkaar te bevragen. En te ontdekken. Met vallen en opstaan.
Er samen staan in coronatijd
Corona en de coronamaatregelen hebben impact op zowel krachtige teams als individuele medewerkers. Er is een groot beroep gedaan op hun inzetbaarheid en flexibiliteit. Niet in de minste plaats doordat de werk- en dagbestedingslocaties in maart sloten. Medewerkers van werk en dagbesteding werden samengevoegd met de teams van wonen.
In het kader van leren heeft Vanboeijen in samenwerking met onderzoeksinstituut Vilans en collega zorgaanbieder Elver hier onderzoek naar gedaan. In totaal zijn 40 mensen gesproken. Hieronder de bevindingen gerelateerd aan krachtige teams.
- Medewerkers dagbesteding ervaren de meeste hinder van de overgang. Zij kwamen door de samenvoeging van wonen en werk- en dagbesteding op een andere werkplek terecht. Onzekerheid ten aanzien van de toekomst (wanneer kan ik weer op mijn eigen locatie werken?) hebben invloed op hun welbevinden.
-
De afgelopen periode heeft wisselende impact op het welbevinden van medewerkers gehad. We hebben overal gehoord dat iedereen op adrenaline heeft moeten werken. Betrokkenen geven aan moe te zijn of zich zorgen te maken over collega’s. Vooral in woningen met complexe groepen waar de incidenten toenamen, werd de druk op de medewerkers groter. Bewoners zijn 24 uur per dag, 7 dagen per week op locatie. Dat vraagt veel.
- Medewerkers dagbesteding waarbij hun welbevinden achteruit is gegaan geven aan dat ze hun oude werkplek en team missen. Medewerkers dagbesteding die hun tijd op de woning als positief ervaren zien mogelijkheden om in de toekomst van meerwaarde te kunnen zijn op de woning.
- Samen werken aan een daginvulling voor bewoners en cliënten biedt kansen. Om van elkaar te leren. Zo hebben medewerkers wonen geleerd van medewerkers dagbesteding hoe de dag op een meer flexibele manier in te richten en meer activiteiten te doen met bewoners. In de podcast die we eerder ook in het hoofdstuk 'de Vanboeijen Manier' deelden kan je horen wat Lammy, Theresa, Maayke en Irene van elkaar hebben geleerd, welke nieuwe dingen ze in zichzelf hebben ontdekt en welke energie dat heeft gegeven.
Dat corona en de maatregelen die zijn getroffen veel van medewerkers heeft gevraagd zien we ook aan het aantal coachingsgesprekken. Dat is afgelopen jaar verdubbeld. Beeld is dat medewerkers veel stress en druk ervaren als gevolg van de maatregelen en pas in een laat stadium hulp zoeken.
Om medewerkers een steuntje in de rug te geven is er een digitaal portaal ingericht. Het portaal is bedoeld om medewerkers wegwijs te maken in ondersteuning die Vanboeijen hen biedt. Zodat de drempel om tijdig hulp te zoeken lager wordt. Daarnaast is het coronameldpunt 7 dagen per week telefonisch beschikbaar geweest om vragen te beantwoorden. Vragen over beleid, de getroffen maatregelen, issues, etcetera. Het meldpunt is meer dan 1000 keer benaderd.
Er zijn voor bewoners en cliënten. Onvoorwaardelijk. Met alle risico’s van dien. Het risico om besmet te raken met het virus. Maar ook risico’s op locaties door toename van agressie. Voor een aantal bewoners is agressie de manier om om te gaan met onmacht. En toch is het 'er zijn' voor de bewoners nooit in het geding geweest. Dat maakt trots.
Reflecties
“Voorwaarde voor goede ondersteuning en begeleiding is dat iedereen op de juist positie zit en vanuit die positie handelt.”
“De persoonlijk begeleiders binnen ons team werken nu meer samen met de rest van de medewerkers. Ze maken gebruik van hun inzichten: Wat zien jullie? Dat is belangrijke input die zij gebruiken voor het uitzetten van de lijnen.”
“Het is belangrijk dat ik als medewerker back-up heb van de ondersteunende driehoek. Ruggensteun. En dat ze naar mij luisteren. Mijn ideeën serieus nemen.”
Onderhoud vakmanschap
Om een krachtig team te worden en te blijven is werken aan vakmanschap essentieel. Corona heeft impact. Ook op het onderhoud van vakmanschap. Fysieke trainingen zijn dit jaar grotendeels niet doorgegaan. Daar waar risico’s werden gesignaleerd is maatwerk geleverd. Zo werden er trainingen – bijvoorbeeld rondom agressie – georganiseerd voor kleine groepen.
Dit jaar hebben we leeractiviteiten anders vormgegeven. Digitaler. Meer gebruik gemaakt van e-learningen en instructievideo’s. Noodzaak, maar het biedt ook kansen. Zo hebben online scholingen minder consequenties voor het dienstenrooster en biedt het medewerkers het gemak om op elk gewenst tijdstip en plaats te leren.
Opleiding Intensieve Zorg en Begeleiding
Een van de opleidingen die dit jaar online is vormgegeven is de opleiding Intensieve Zorg en Begeleiding. In juni zijn de eerste medewerkers geslaagd voor de door Vanboeijen ontwikkelde en geaccrediteerde opleiding. In 2020 hebben 20 medewerkers de opleiding afgerond. Er zijn nu nog zo'n 110 medewerkers in opleiding waarvan er in 2021 40 hun certificaat in ontvangst zullen nemen.
Ontwikkeltraject voor persoonlijk begeleiders
De rol van de persoonlijk begeleider is in 2019 geprofessionaliseerd. In 2019 hebben 314 persoonlijk begeleiders een persoonlijk ontwikkelplan gemaakt. In 2020 is de uitvoering van het plan veelal stil te komen liggen. Door corona en de gevolgen daarvan is er minder ruimte en tijd voor geweest. Leeractiviteiten binnen opleidingsprogramma dat aansluit bij de ontwikkelplannen zijn in eerste instantie stil komen te liggen en vervolgens digitaal weer opgestart.
Het ontwikkelgesprek
Om talent binnen Vanboeijen beter benutten werken we vanaf september 2020 met 'het ontwikkelgesprek'. Een gesprek tussen de medewerker en zijn/haar manager waarbij de volgende vragen centraal staan: Wat wil je? Wat kan je? Hoe kan je (nog meer) van toegevoegde waarde zijn voor je team of voor Vanboeijen? Het is een laagdrempelige manier om in gesprek te gaan over ontwikkelwensen en wordt door de medewerker geïnitieerd (minimaal 1 keer per jaar). Dit jaar hebben er 116 het ontwikkelgesprekken plaatsgevonden. Doel voor 2021 is dat alle medewerkers minstens 1 ontwikkelgesprek hebben gevoerd.
Kwaliteitsverpleegkundigen
Om het vakmanschap van teams te versterken zet Vanboeijen kwaliteitsverpleegkundigen in. De kwaliteitsverpleegkundige adviseert en coacht medewerkers op risicovolle handelingen en het methodisch werken met het persoonlijk plan. Zij signaleren knelpunten en werken aan bewustwording. In 2021 wordt het aantal van kwaliteitsverpleegkundigen, dankzij subsidie van de NZA, uitgebreid van 5 naar 12. Zij zullen 29 locaties ondersteunen.
Leiderschapsprogramma
Voor de ontwikkeling van krachtige teams is krachtig leiderschap nodig. In 2019 is gestart met het leiderschapsprogramma voor (zorg)managers en gedragsdeskundigen. Het programma richt zich op persoonlijk leerdoelen en leiderschapsontwikkeling bij Vanboeijen. Begin 2021 is het programma afgerond.
Reflecties
“Wij hebben veel nieuwe medewerkers binnen ons team. En daarbij een nieuwe zorgmanager en gedragsdeskundige. Dat geeft ook kansen. Met een frisse blik bouwen aan wat voor bewoners belangrijk is.”
“Ik werk nog maar net in de gehandicaptenzorg. Voor mij is de Vanboeijen Manier heel logisch. Ik heb nooit een ander manier van werken aangeleerd gekregen. Dat is soms wel lastig voor collega’s die dit werk al lang doen. Het kan wrijving geven als ik het anders doe dan zij gewend zijn. Maar ze zien ook wat het oplevert.”
“Iedereen heeft zijn eigenheid. Dat geldt voor bewoners, maar ook voor medewerkers. Het is belangrijk goed te kijken naar de kwaliteiten van medewerkers. Hoe kunnen we die het best benutten? Hoe mooi is het bijvoorbeeld als een medewerker die gitaar kan spelen dit regelmatig met een cliënt kan doen?”
Krachtige teams en de omgeving om ons heen
We bouwen aan krachtige teams. Stap voor stap. Dat doen we in een context die niet optimaal is. Arbeidsmarktproblematiek, personele wisselingen ook in de ondersteunende driehoek en verzuim belemmeren de groei naar krachtige teams en hebben zo invloed op kwaliteit van zorg.
In 2020 werken er binnen Vanboeijen:
- 78 medewerkers in de functie van leerling, waaronder 18 zij-instromers (vergelijkbaar met 2019).
- 54 stagiaires (zo'n 30 minder dan in 2019).
Om elke medewerker op de juiste plek te krijgen zijn er dit jaar 319 gesprekken gevoerd in het kader van mobiliteit. Daarnaast zijn processen rondom loopbaanaanvraag en aanbod van functies verbeterd en is er een start gemaakt met het project ‘Goud voor oud’. Centrale vraag binnen dit project: wat hebben onze ‘oudere’ medewerkers nodig om duurzaam hun pensioenleeftijd te behalen?
Verzuim en duurzame inzetbaarheid vragen blijvend intensieve aandacht binnen Vanboeijen. Hoewel het verschil met de buitenwereld kleiner wordt, zien we dat het verzuimpercentage binnen Vanboeijen nog steeds hoger is dan die van de regio en de gehele branche. We werken planmatig aan re-integratie, bewustwording en optimaliseren verzuimprocessen. We zijn gaan werken met een andere bedrijfsgezondheidsdienst. Nieuw daarbij is de rol van inzetbaarheidscoach.
